Do pomocy dla osób usamodzielnianych, które opuściły rodzinę zastępczą albo placówkę opiekuńczo-wychowawczą stosuje się przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj. Dz.U. z 2020r poz. 821). Osoba opuszczająca, po osiągnięciu pełnoletności: rodzinę zastępczą, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą typu rodzinnego, socjalizacyjnego, specjalistyczno-terapeutycznego, interwencyjnego, regionalna placówkę opiekuńczo-terapeutyczną.

Opiekun usamodzielnienia:

  • osoba tworząca rodzinę zastępczą,
  • osoba prowadząca rodzinny dom dziecka,
  • koordynator rodzinnej pieczy zastępczej,
  • pracownik socjalny,
  • osoba zatrudniona w placówce opiekuńczo-wychowawczej albo regionalnej placówce terapeutycznej,
  • inna osoba wskazana przez osobę usamodzielnianą, która będzie faktycznie wspierać go w trudnym okresie wchodzenia w dorosłe życie.

Indywidualny program usamodzielnienia opracowany przez wychowanka przy współudziale opiekuna usamodzielnienia lub koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej co najmniej na miesiąc przed osiągnięciem przez osobę usamodzielnianą pełnoletność, to dokument, który określa ważne dla przyszłości wychowanka aspekty. Program pozwala na zaplanowanie drogi życiowej usamodzielnianego wychowanka, w tym planu kontynuowania nauki, zawiera również zobowiązanie wychowanka do realizacji poszczególnych etapów programu. Indywidualny program usamodzielnienia zatwierdzony przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie, staje się podstawą do przyznania świadczeń związanych z usamodzielnieniem.

Pomoc pieniężna przyznawana jest w formie:

  • pomocy na kontynuowanie nauki
    (wypłacana w wysokości nie mniej niż 526,00 zł miesięcznie na czas trwania roku szkolnego, a w przypadku studentów na czas trwania roku akademickiego, nie dłużej niż do ukończenia 25. roku życia).
  • pomocy na usamodzielnienie:
  1. w przypadku, gdy osoba usamodzielniana opuszcza rodzinę zastępczą spokrewnioną z dzieckiem, kwota pomocy pieniężnej na usamodzielnienie wynosi 3470,00 zł.
  2. w przypadku osób opuszczających rodzinę zastępczą niezawodową, rodzinę zastępczą zawodową, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo wychowawczą, regionalną placówkę opiekuńczo wychowawczą, wysokość pomocy na usamodzielnienie wynosi:
    6.939 zł – dla osób przebywających w pieczy zastępczej przez okres powyżej 3 lat,
    3.470 zł – dla osób przebywających w pieczy zastępczej przez okres od 2 do 3 lat,
    1.735 zł – dla osób przebywających w pieczy zastępczej przez okres 1 roku do 2 lat oraz pomocy na zagospodarowanie; (przyznawana jednorazowo, przysługuje w wysokości nie niższej 1.577,00 zł a 3.154,00 zł – w przypadku pełnoletnich wychowanków rodzin zastępczych z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności).

Udziela się pomocy w uzyskaniu:

  • odpowiednich warunków mieszkaniowych (pomoc w uzyskaniu lokalu socjalnego, mieszkania chronionego)
  • zatrudnienia

Warunki udzielania pomocy usamodzielnionym wychowankom.
Warunkiem udzielenia pomocy usamodzielnionym wychowankom jest:

  • wskazanie przez osobę usamodzielnianą, co najmniej rok przed osiągnięciem przez nią pełnoletności, danych osobowych osoby, która podejmuje się pełnienia funkcji opiekuna usamodzielnienia oraz przedstawienie pisemnej zgody tej osoby,
  • opracowanie wspólnie z opiekunem usamodzielnienia oraz koordynatorem rodzinnej pieczy zastępczej co najmniej na miesiąc  przed osiągnięciem pełnoletności, indywidualnego programu usamodzielnienia i złożenie go do zatwierdzenia przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Kielcach,
  • złożenie wniosku o przyznanie pomocy,
  • w przypadku ubiegania się o pomoc na usamodzielnienie oraz na zagospodarowanie miesięczny dochód osoby ubiegającej się o daną formę pomocy nie może przekraczać kwoty 1200 zł.
  • przebywanie w pieczy zastępczej co najmniej 3 lat – w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą spokrewnioną oraz 1 roku – w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą niezawodową, rodzinę zastępczą zawodową, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, regionalną placówkę terapeutyczną.

W przypadku ubiegania się o pomoc pieniężną na usamodzielnienie, poza w/w warunkami niezbędna jest pisemna deklaracja osoby usamodzielnianej, zawarta w indywidualnym programie usamodzielnienia, że pomoc zostanie wykorzystana zgodnie z celem, na który została przyznana. W przypadku ubiegania się o pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki, poza w/w warunkami niezbędne jest określenie w indywidualnym programie usamodzielnienia planu kontynuowania nauki oraz przedkładanie zaświadczenia, stwierdzającego kontynuowanie nauki w szkole, zakładzie kształcenia nauczycieli, uczelni, na kursach (jeśli ich ukończenie jest zgodne z indywidualnym programem usamodzielnienia), u pracodawcy w celu przygotowania zawodowego, co najmniej dwa razy w roku na początku każdego semestru. Wniosek o przyznanie pomocy na kontynuowanie nauki i pomocy na usamodzielnienie osoba usamodzielniana składa w powiecie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania przed umieszczeniem w pieczy zastępczej. Wniosek o przyznanie pomocy na zagospodarowanie oraz o udzielenie pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych lub w uzyskaniu zatrudnienia składa się w powiecie właściwym ze względu na miejsce osiedlenia się osoby usamodzielnianej. Z osobą, która zgłosi się do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Kielcach z wnioskiem o przyznanie w/w świadczeń, sporządza się „Protokół z przesłuchania strony na okoliczność przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki osobie usamodzielnianej” lub „Protokół z przesłuchania strony na okoliczność przyznania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie / na zagospodarowanie osobie usamodzielnianej”.